Box 3 na Prinsjesdag: wat verandert er voor jou?

De ontwikkelingen rond box 3 blijven onrustig. Het nieuwe stelsel, waarin belasting wordt geheven op basis van werkelijk rendement, leek bijna rond. Maar de behandeling in de Eerste Kamer stokte: politieke twijfel, financiële gevolgen en gebrek aan draagvlak zorgen ervoor dat het kabinet de besluitvorming doorschuift naar een later moment, waarschijnlijk richting de Voorjaarsnota 2027. Tot die tijd blijft vooral één element overeind: onzekerheid voor spaarders, beleggers en vastgoedbezitters.

Achtergrond

De huidige tegenbewijsregeling blijft voorlopig bestaan. Die regeling is ingevoerd nadat de Hoge Raad oordeelde dat belastingheffing op basis van te hoge forfaits in strijd kan zijn met het discriminatieverbod en het eigendomsrecht. Belastingplichtigen mogen daarom aantonen dat hun werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire rendement, waarna dat lagere rendement wordt belast.Het kabinet werkt ondertussen verder aan een toekomstig stelsel waarin werkelijk rendement centraal staat, maar de route daarnaartoe is onderwerp van stevige discussie.

Vier scenario’s voor de toekomst

Het kabinet onderzoekt momenteel vier mogelijke richtingen:

  1. Aanpassen van het huidige wetsvoorstel Verbeteringen zoals verliesverrekening, aandacht voor levensgebeurtenissen en stimulering van duurzaam beleggen. De kern van de vermogensaanwasbelasting blijft dan wel bestaan.
  2. Invoeren in 2028, later doorgroeien naar vermogenswinstbelasting Eerst werkelijk rendement belasten, daarna overstappen naar een systeem dat heffing koppelt aan realisatie van winst.
  3. Wachten op een volledige vermogenswinstbelasting Het huidige voorstel intrekken en pas rond 2030 overstappen naar een vermogenswinstbelasting. Dit voorkomt belasting over papieren winsten, maar verlengt de periode met het huidige forfaitaire systeem.
  4. Versnelde invoering van vermogenswinstbelasting Vanaf 2028 voor vrijwel alle financiële beleggingen overstappen op vermogenswinstbelasting. Dit is ambitieus en brengt grote uitvoeringsuitdagingen met zich mee.

Welke route wordt gekozen hangt sterk af van de budgettaire gevolgen. Alle varianten kosten miljarden, waardoor ook andere belastingdossiers — zoals box 2, erfbelasting of eigen woning — mogelijk worden betrokken.

Wat betekent dit voor jou?

Zolang er geen nieuw stelsel is, blijft de huidige box 3‑wetgeving gelden. De tegenbewijsregeling kan gunstig uitpakken voor spaarders en beleggers, maar biedt vastgoedbezitters minder vanzelfsprekend voordeel doordat ongerealiseerde waardestijgingen meetellen en kosten beperkt aftrekbaar zijn. Voor spaarders sluit het forfaitaire rendement doorgaans redelijk aan bij de werkelijke rente, maar de uitkomst blijft afhankelijk van de persoonlijke vermogensmix.

Wat kun je nu doen?

Prinsjesdag markeert vooral het begin van nieuwe onderhandelingen. Er is op dit moment geen reden om haastig te handelen. Wel is het verstandig om periodiek te beoordelen wat de ontwikkelingen betekenen voor jouw vermogen en om tijdig met een adviseur te overleggen.

Conclusie

Box 3 beweegt richting belastingheffing op werkelijk rendement, maar de weg daarnaartoe is complex. Politiek, budgettaire keuzes en uitvoeringsproblemen maken dat het stelsel voorlopig een black box blijft. Het is daarom belangrijk om de ontwikkelingen te blijven volgen en je persoonlijke situatie regelmatig te laten beoordelen.

Wil je meer inzicht in de gevolgen van jouw financiële strategie op korte en lange(re) termijn, neem dan contact op met onze adviseurs.